De geschiedenis van Hoenderloo laat zien dat dit dorp een grote aantrekkingskracht heeft uitgeoefend op een aantal daadkrachtige figuren, die in een relatief korte tijd het gebied wisten te transformeren tot een hechte sociale gemeenschap, omgeven door een

prachtig natuur- en kunstlandschap. Oorspronkelijk was het een arme groep bewoners die in de 19e eeuw zich in Hoenderloo vestigden. Het verhaal ging dat er ergens op die woeste Veluwse hei- en zandgronden mensen in staat bleken vele ontberingen te trotseren om toch met elkaar een bestaan op te bouwen. Dat gemeenschapsgevoel en het zorgen voor elkaar is in de loop der tijd alleen maar gegroeid en bestaat nog steeds.

Typerend is de oprichting van de unieke Hoenderlose vereniging Onderling Hulpbetoon  in het begin van de 20e eeuw als één van de eerste vormen van een onderlinge verzekeringsmaatschappij. Was je door ziekte niet in staat om te werken, dan werd uit dit fonds een vergoeding gegeven.

De eerste aanzet tot de opvang van verwaarloosde kinderen is in Hoenderloo uitgegroeid tot een professionele organisatie die al meer dan 150 jaar moeilijk opvoedbare jongens begeleidt bij hun terugkeer naar de samenleving. Zoals je vroeger dominee Heldring en Meester Gangel had, die zich bekommerden om het wel en wee van de Hoenderlose gemeenschap, is er nu iemand als Jan Pasveer die elke ochtend zijn dorpsronde doet langs een aantal adressen waarvan hij weet dat men zijn hulp goed kan gebruiken. De lijn kan nog verder worden doorgetrokken, want niet alleen Jan Pasveer ijvert voor Hoenderloo's belang, ook betrokken inwoners als Jan Harmsen en Leida van de Brink stuwen Hoenderloo voort met hun toekomstplan voor een duurzame ontwikkeling van Hoenderloo, allemaal ter wille van de plaatselijke bevolking, die als dorpsgemeenschap op een geheel eigen wijze wil groeien.